В рифму с фантасмагорией

Обзор книг Петра Васюченка "Дзiвоснае лета паноў Кублiцкага ды Заблоцкага" и Роберта Рождественского "Собрание стихотворений, песен и поэм в одном томе"

Пятро Васючэнка. Дзiвоснае лета паноў Кублiцкага ды Заблоцкага. Раман–казка.
Мiнск, Кнiгазбор, 2018.

Цудоўная навiна для прыхiльнiкаў казачнага свету Пятра Васючэнкi — паны Кублiцкi ды Заблоцкi, дзiвачныя i лянiвыя, вясёлыя i ганарыстыя, вяртаюцца. Iх новыя прыгоды выйшлi ў шыкоўным выданнi з гатычна–сюрэалiстычнымi малюнкамi Крысцiны Баранавай. Пятро Васючэнка стварае для юнага чытача свет менавiта беларускi, балаганна–батлеечны, дзе ёсць збяднелыя шляхцюкi i вандроўныя артысты, Паганы Цмок i пачварная Кура–Шчабятура. Праўда, у сiквеле больш мiстыкi i готыкi, гумар часам пераходзiць у сатыру. Тут блiжэй да фантасмагорыi, чым да казкi. Ужо напачатку сустракаемся з Вiрнiкам — iстотай са шматлiкiмi, у восем шэрагаў, зубамi, з дрымучай, падобнай да глею, напампаванага балотнымi чарвякамi, галавою... Страшна? А ведаеце, што параiў Вiрнiку нейкi «чалавек поля»? «Не хадзi босы, не еш чаравiкаў, шануй шляхту! Ну й яшчэ, натуральна, патрэбна, каб табе смаркачы падцерла бялюткай насовачкай паненка, ясачка такая!» Смешна? У тым i рэцэпт захапляльнасцi: каб i страшна, i смешна... А для дасведчаных — iнтэлектуальная гульня, бо аўтар па–майстэрску парадыруе барочную лiтаратуру i сярэднявечныя трактаты, гуляе са словамi i сэнсамi, раскiдвае па тэксце алюзii, ад «Што добрага можа прыплысцi з сяла Кукуева?» да рэпнага вiна. I нават перакiдвае масткi ў наш час, бо вырасла ж на Смургонскiм кiрмашы стадола з шыльдаю «Гiпермаркет», а ў буданчыках там прадаюцца «каклюшкi, фiнцiклюшкi, тарарычкi, цабстрыкi, губздарыкi, жуйкi, джынсiкi, джынджыкi, шрайбулькi, гоплiкi, пстрычкi» ды iншая драбяза. У кнiзе процьма сакавiтых беларускiх слоўцаў, але над некаторымi галаву не ламайце — аўтарская прыдумка. Сюжэт пакручасты: да паноў выпраўляюць малое Дрыпянятка, сынка дзеўкi Дрыпы, што калiсь была ў паноў за прыслугу. Дрыпянятка адправiцца ў экалагiчнае падарожжа, а паны набудуць Зорны ровар, якi выконвае жаданнi, абмяркуюць «Гiстарычны слоўнiк беларускай мовы»... Месцамi ўсё пераходзiць у фiлалагiчную гульню, дзе матэрыялiзуюцца i Пiлiп з канапель, i Макар, якi ганяў цялятаў, так што ў параўнаннi з папярэднiмi кнiгамi пра паноў тут патрэбны чытач больш дарослы.

Роберт Рождественский. Собрание стихотворений, песен и поэм в одном томе.
Москва, Эксмо, 2018.

Ностальгические споры о времени, когда поэзия собирала стадионы, продолжаются. Вернется ли этот феномен? Было ли то массовое восхищение следствием более высокого уровня поэзии или просто являлось отдушиной в мире информационного голода? Конечно, даже при наличии идеологической «заказухи» в наследии «шестидесятников» хватает настоящего. Интересно сегодня перечитывать те стихи... Понятно, что «Красивая женщина — это профессия» ныне звучит совершенно иначе, чем во времена передачи «А ну–ка, девушки». Революционный пафос вряд ли покатит, а вот прекрасные песни — «Эхо любви», «Мои года», «Сладка ягода», «Позвони мне, позвони» — перепеваются на разные лады. Откроешь том наугад — и вдруг стихотворение о Марке Шагале:

Он стар и похож на свое
одиночество.
Ему рассуждать о погоде
не хочется.
Он сразу с вопроса: «– А Вы
не из Витебска?..»
Пиджак старомодный
на лацканах вытерся...
« — Нет, я не из Витебска...» —
долгая пауза.
А после — слова монотонно и пасмурно:
«– Тружусь и хвораю... В Венеции выставка...
Так Вы не из Витебска?..»
«– Нет, не из Витебска...»

Знаете, стоит перечитать этот том.

Издания для обзора предоставлены книжным магазином «Академическая книга», Минск, пр-т Независимости, 72.

Полная перепечатка текста и фотографий запрещена. Частичное цитирование разрешено при наличии гиперссылки.
Заметили ошибку? Пожалуйста, выделите её и нажмите Ctrl+Enter
Загрузка...