Што скажаш, ген?

Задача медыцыны будучыні — лячыць не хваробу, а пацыента

Нашы індывідуальныя асаблівасці на 75-90 працэнтаў закладзены ў ДНК, астатняе вызначаецца ладам жыцця, станам навакольнага асяроддзя ды іншым. А значыць, развіццё захворванняў і адчувальнасць да лякарстваў таксама ў вялікай ступені залежаць ад генатыпу. Не дзіўна, што менавіта ДНК-дыягностыка легла ў аснову новай медыцыны чатырох “П”: персаналізаванай, прадказальнай, прафілактычнай і якая прадугледжвае ўдзел пацыента. Гэтыя прынцыпы ўжо цяпер паступова ўкараняюцца ў практыку. Дзе і як, расказалі ўдзельнікі навукова-практычнага семінара ў Інстытуце генетыкі і цыталогіі НАН Беларусі.


Задача медыцыны будучыні — лячыць не хваробу, а пацыента, таму лякарствы павінны назначацца з аглядкай на яго генатып. У нашай краіне такі падыход прымяняецца, напрыклад, у анкалогіі, а таксама пры лячэнні гепатыту С. Генетычнае тэсціраванне выяўляе, ці будзе эфектыўным для канкрэтнага пацыента прэпарат ці трэба выкарыстоўваць іншыя метады.

У Цэнтры геномных біятэхналогій Інстытута генетыкі і цыталогіі таксама актыўна вывучаюць адчувальнасць пацыентаў да сардэчна-сасудзістых прэпаратаў, у прыватнасці, да варфарыну. “Гэта вельмі добрае лякарства, эфектыўнае і пры мігальнай арытміі, і пасля пратэзавання клапанаў, але вынік не ва ўсіх і не заўсёды з’яўляецца станоўчым. Залежыць ён ад трох генаў, якія дапамагаюць вызначыцца з дазіроўкай: адрозненні могуць быць у 10 разоў”, — апісвае праблему доктар біялагічных навук, прафесар Ірма Масэ.

Прынцып прадказальнасці, вызначэння рызык захворвання да з’яўлення першых сімптомаў адпрацаваны генетыкамі на дыябеце, астэапарозе, метабалічным сіндроме, інсульце, але найбольш уражлівыя вынікі звязаны са спадчыннай схільнасцю да тромбаўтварэння, якая можа прыводзіць да выкідышаў. Без генетычнага аналізу выявіць яе немагчыма. Ёсць дадзеныя, што кожная пятая жаданая цяжарнасць заканчваецца няўдачай. І бывае, што прычыну так і не ўдалося выявіць. У Інстытуце генетыкі пратэсціравалі па 14 пэўных генах больш за тысячу пацыентак з невядомымі пры­чынамі невыношвання, і аказалася, што больш за 90 працэнтаў мелі ад аднаго да чатырох фактараў рызыкі ўзнік­нення трамбафіліі, але былі і носьбіты 6, 7 неспрыяльных варыянтаў. Пасля спецыяльнай тэрапіі каля 80 працэнтаў з іх змаглі стаць маці.

Вольга Карнеева
Заметили ошибку? Пожалуйста, выделите её и нажмите Ctrl+Enter
Версия для печати
Заполните форму или Авторизуйтесь
 
*
 
 
 
*
 
Написать сообщение …Загрузить файлы?