Obszar jako kategoria gospodarcza

[b]Rok 2010 stał się wyjątkowy dla integracji gospodarczej Białorusi, Rosji i Kazachstanu. Od lipca w trzech państwach obowiązuje jednolity Kodeks celny. Faktycznie doszło do utworzenia wspólnego rynku obejmującego 170 milionów osób. Dowolny towar wwożony na terytorium Unii Celnej może swobodnie przekraczać granice między trzema państwami bez kontroli i odprawy celnej [/b]Kolejny etap integracji to Wspólny Obszar Gospodarczy, którego kształtowanie ma być zakończone w ciągu 2011 roku. Przypomnę, że Wspólny Obszar Gospodarczy zakłada ruch towarów, usług, pieniędzy, pracowników bez przeszkód, a także wspólną politykę makroekonomiczną. W grudniu w Moskwie Aleksander Łukaszenko, Dmitrij Miedwiediew i Nursułtan Nazarbajew podpisali wszystkie właściwe dokumenty dotyczące utworzenia Wspólnego Obszaru Gospodarczego.
Rok 2010 stał się wyjątkowy dla integracji gospodarczej Białorusi, Rosji i Kazachstanu. Od lipca w trzech państwach obowiązuje jednolity Kodeks celny. Faktycznie doszło do utworzenia wspуlnego rynku obejmującego 170 milionуw osуb. Dowolny towar wwożony na terytorium Unii Celnej może swobodnie przekraczać granice między trzema państwami
bez kontroli i odprawy celnej


Kolejny etap integracji to Wspуlny Obszar Gospodarczy, ktуrego kształtowanie ma być zakończone w ciągu 2011 roku. Przypomnę, że Wspуlny Obszar Gospodarczy zakłada ruch towarуw, usług, pieniędzy, pracownikуw bez przeszkуd, a także wspуlną politykę makroekonomiczną. W grudniu w Moskwie Aleksander Łukaszenko, Dmitrij Miedwiediew i Nursułtan Nazarbajew podpisali wszystkie właściwe dokumenty dotyczące utworzenia Wspуlnego Obszaru Gospodarczego. “Utworzenie Wspуlnego Obszaru Gospodarczego stało się faktem — powiedział na konferencji prasowej Aleksander Łukaszenko. — Naszym zakładom w Rosji, Kazachstanie i na Białorusi daliśmy możliwość uczciwie konkurować”.
W grudniu pakiet liczący 18 dokumentуw ratyfikował białoruski parlament. Zawiera porozumienia dotyczące migracji pracownikуw, zasad polityki walutowej, jednolitych zasad i reguł konkurencji, handlu i inwestycji, wspуlnej polityki makroekonomicznej i in. W grudniu swуj podpis pod ratyfikowanymi porozumieniami złożył prezydent Białorusi Aleksander Łukaszenko. Mińsk pierwszy zakończył procedury wewnątrzpaństwowe dotyczące utworzenia Wspуlnego Obszaru Gospodarczego.

Od Lizbony do Władywostoku
Droga od Europejskiej Wspуlnoty Węgla i Stali do utworzenia Europejskiej Wspуlnoty Gospodarczej zajęła 6 lat. Kolejnych 35 lat potrzeba było na utworzenie Unii Europejskiej. W tym kontekście tempo utworzenia Wspуlnego Obszaru Gospodarczego Białorusi, Rosji i Kazachstanu bije wszelkie rekordy. Co prawda warto zwrуcić uwagę na to, że Wspуlny Obszar Gospodarczy w odrуżnieniu od UE nie zakłada unii politycznej. Organy nadnarodowe Wspуlnego Obszaru Gospodarczego (między innymi Komisja ds. Handlu i Taryf) będą realizować wspуlną politykę konkurencyjną, politykę taryfową w przypadku monopolуw naturalnych i in. Pod względem politycznym państwa członkowskie pozostają niepodległe, każde z własną polityką wewnętrzną i zagraniczną. Celem jest wyłącznie integracja gospodarcza.
Jakie korzyści wyciągnie biznes Białorusi, Rosji i Kazachstanu z utworzenia Wspуlnego Obszaru Gospodarczego? Eksperci twierdzą, że lepsze będą warunki pracy na rynkach państw członkowskich. Znosi się istniejące taryfy i bariery nietaryfowe. Zakładając na Białorusi przedsiębiorstwa inwestorzy krajowi i zagraniczni mogą liczyć na 170-milionowy rynek — od Brześcia do Ałma Aty i Władywostoku. Zmniejsza się ryzyko prowadzenia działalności gospodarczej dzięki międzynarodowym gwarancjom prawnym. Pojawiają się warunki prawne dla zwiększenia jednostek gospodarczych, połączenia i przejęcia.
Warto dodać, że podstawa prawna Wspуlnego Obszaru Gospodarczego bierze pod uwagę zarуwno doświadczenie Unii Europejskiej, jak i przepisy Światowej Organizacji Handlu. Dzięki temu jest maksymalnie otwarty na przyjęcie innych państw, rozszerzenie wspуlnego rynku. Taką możliwość zakłada uchwalona w grudniu Deklaracja o utworzeniu Wspуlnego Obszaru Gospodarczego.
O zainteresowaniu wejściem do Wspуlnego Obszaru Gospodarczego oświadczyły Kirgizja, Tadżykistan, Armenia, Ukraina. “Wyciągamy dłoń wspуłpracy do naszych najbliższych sąsiadуw, przyjaciуł, tworząc w taki sposуb warunki dla modernizacji gospodarki i podniesienia jakości życia ludności” — sformułował ideologię Wspуlnego Obszaru Gospodarczego Dmitrij Miedwiediew. Prezydenci Rosji i Białorusi mуwią o możliwości integracji Wspуlnego Obszaru Gospodarczego i Unii Europejskiej. Chociaż na razie alians gospodarczy obejmujący obszar od Lizbony do Władywostoku wydaje się odległą perspektywą, kto wie, czy aż tak bardzo odległą.

Bez wyjątkуw i ograniczeń
Białoruś jest konsekwentnym zwolennikiem integracji na obszarze poradzieckim. Wspуlny Obszar Gospodarczy ma szanse na to, by zostać pierwszym udanym projektem. Z drugiej strony eksperci nazywają tę inicjatywę ostatnią prуbą pokazania przykładu realnej integracji byłych państw Związku Radzieckiego. Krуtko mуwiąc, stawki są duże. Mińsk uważa, że sukces Wspуlnego Obszaru Gospodarczego zależy od tego, czy będzie wspуlny w praktyce. Dowolne wyjątki i ograniczenia zdaniem białoruskiej strony powinny być eliminowane. Szczegуlnie dotkliwym punktem są ceny i warunki dostaw zasobуw energetycznych. Przypomnę, że od 1 stycznia 2010 roku Rosja zaczęła pobierać cło eksportowe na ropę naftową dostarczaną na Białoruś do przerуbki i sprzedaży za granicą. Mińsk zwracał uwagę na to, że cła wewnątrz Unii Celnej są sprzeczne z logiką formacji.
W grudniu Aleksander Łukaszenko i Dmitrij Miedwiediew znaleźli rozwiązanie w sprawie ropy naftowej. Od 1 stycznia 2011 roku ropę naftową dostarcza się na Białoruś bez ceł. Przy tym Białoruś zobowiązuje się do przelewu do rosyjskiego budżetu 100 procent ceł eksportowych na ropę naftową i produkty ropopochodne dostarczane do państw trzecich. Prawie cała rosyjska ropa naftowa przerabiana jest przez białoruskie rafinerie w olej napędowy, benzynę, mazut, olej. Gotowe produkty ropopochodne eksportuje się za granicę. Ponieważ stawki ceł na produkty ropopochodne są mniejsze niż na ropę naftową, od 2011 roku według szacunkуw ekspertуw zyski Białorusi wyniosą do 4 miliardуw dolarуw USA rocznie.

Od spraw prywatnych do państwowych
Po tym jak zacznie działać Wspуlny Obszar Gospodarczy powinny być ujednolicone warunki dostaw gazu ziemnego. W 2011 roku Gazprom dostarcza na Białoruś gaz o wartości 230 dolarуw USA za tysiąc metrуw sześciennych. Komentując tę kwotę, wiceprezes zarządu Gazpromu Walerij Gołubiew powiedział, że “ponieważ Białoruś weszła do Unii Celnej i Wspуlnego Obszaru Gospodarczego, kontrakty na 2012 rok będą zawierane na innych zasadach”. Według niego za bazową będzie uznana średnia europejska cena gazu pomniejszona o cło i wartość tranzytu. Gdyby tę formułę zaczęto stosować od 2011 roku, według Gołubiewa, gaz dla Białorusi byłby o 30 dolarуw USA tańszy.
Mińsk niejednokrotnie mуwił, że głуwną kwestią nie jest cena, lecz jednolite zasady jej kształtowania na Białorusi i w Rosji. Gaz może być tani albo drogi — najważniejsze, by był jednakowo tani albo drogi zarуwno dla białoruskich, jak i rosyjskich zakładуw. Mińsk chce, by Rosja jak najszybciej wprowadziła jednakowe ceny dla odbiorcуw w kraju i za granicą. Biorąc pod uwagę, że na przykład dla kosztуw własnych energii elektrycznej albo cementu gaz jest dominującym składnikiem, nieprzestrzeganie zasady rуwności stwarza odmienne warunki dla białoruskich i rosyjskich podmiotуw gospodarczych. To najważniejsza przyczyna zahamowania integracji gospodarczej w ramach Państwa Związkowego Białorusi i Rosji. Mińsk liczy na to, że w ramach Wspуlnego Obszaru Gospodarczego sprawa gazu będzie rozstrzygnięta. Rozumienie wspуlnych korzyści powinno przezwyciężyć wąskie interesy korporacyjne.

Witalij Wolaniuk
Версия для печати
Заполните форму или Авторизуйтесь
 
*
 
 
 
*
 
Написать сообщение …Загрузить файлы?

Новости
Все новости