«І вяртанне да вытокаў, і прыхільнасць да традыцыі»

Чым Беларусь можа прыцягнуць у краіну турыста? Ці развіваецца ў краіне дзяржаўна-грамадскае партнёрства ў сферы культуры? На гэтыя і іншыя пытанні напярэдадні свята эксклюзіўна для «БН» адказаў намеснік міністра культуры Беларусі Тадэуш СТРУЖЭЦКІ.

ЧЫМ здзівіць сёлетні фэст у Ляскавічах?

Чым Беларусь можа прыцягнуць у краіну турыста? Ці развіваецца ў краіне дзяржаўна-грамадскае партнёрства ў сферы культуры? На гэтыя і іншыя пытанні напярэдадні свята эксклюзіўна для «БН» адказаў намеснік міністра культуры Беларусі Тадэуш СТРУЖЭЦКІ.

— Тадэуш Іванавіч, у Беларусі ёсць брэндавыя фестывалі, якія грунтуюцца на народнай культуры: «Берагіня» ў Акцябрскім, «Звіняць цымбалы і гармонік» у Пастаўскім раёнах, «Аўцюкі» ў вёсках Калінкавіцкага раёна… Ці стаў такім жа ўнікальным «Зов Полесья» ў Ляскавічах?

— «Зов Полесья» можа стаць такім брэндавым фестывалем. Цікавая яго ідэя, адметная своеасаблівая культура Палесся, багаты на турыстычныя і прыродныя аб’екты рэгіён. Тут маю на ўвазе Нацыянальны парк «Прыпяцкі», які прываблівае і шматлікіх замежных турыстаў. Менавіта аб гэтым і ішла гаворка, калі два гады таму мы ўпершыню абмяркоўвалі ідэю і канцэпцыю фэсту.

Фестываль у Ляскавічах —  насамрэч арыгінальны. Ідэя закладзена ў самой назве — «Зов Полесья». Дарэчы, мы доўга думалі, як назваць фестываль. У слове «зов», покліч па-беларуску, закладзены глыбокі сэнс. Тут — і вяртанне да вытокаў, і прыхільнасць да традыцыі, і запрашэнне да ўсіх, хто мае што сказаць аб унікальным беларускім куточку, і да таго, каму варта паглядзець на яго. «Зов Полесья» — гэта фестываль з вялікім патэнцыялам у развіцці культурнай, эканамічнай, турыстычнай сферах, гэта прэзентацыя стану захаванасці традыцыйнай культуры Беларусі сёння.

— Наша краіна, дарэчы, тым і адметна, што здолела захаваць гэты здабытак — народную культуру…

— Скажу больш: лепшыя ўзоры традыцыйнай культуры Беларусі адноўлены, захаваны і занатаваны! Калі гаварыць аб народных промыслах і рамёствах — а сёння гэта больш за 40 відаў, — то яны шырока папулярызуюцца сярод насельніцтва. Для гэтага ў большасці раёнаў створаны дамы рамёстваў, працуюць творчыя лабараторыі, школы, студыі, класы, у якіх майстры — носьбіты — перадаюць свой вопыт вучням. Гэтаксама і ў галіне аматарскай творчасці. Ва ўсіх рэгіёнах Беларусі ёсць шмат творчых калектываў, рэпертуар якіх грунтуецца на мясцовым матэрыяле, традыцыях, выкарыстоўваюцца рэгіянальныя сцэнічныя касцюмы, музычныя інструменты. Гэта і ёсць адметнасць, непаўторнасць.

Захаванне традыцыйнай культуры — клопат дзяржавы. Па-першае, гэта фінансаванне спецыялізаваных устаноў культуры, па-другое, падтрымка творчых калектываў, рэалізацыя мясцовых рэгіянальных праграм. Як прыклад дзяржаўнай зацікаўленасці можна назваць распрацоўку дзяржаўнай праграмы адраджэння тэхналогій і традыцый вырабу слуцкіх паясоў і развіцця нацыянальнай сувенірнай прадукцыі «Слуцкія паясы» — на базе лепшага вопыту адроджаных промыслаў і рамёстваў. Спадзяёмся, гэта дзяржаўная праграма будзе прынята ўжо ў 2012 годзе.

— Значыць, замежніка, таго ж еўрапейца, фэст у Ляскавічах павінен прывабіць традыцыйнай культурай?

— Так, безумоўна. Гэтым мы, беларусы, якраз цікавыя. Палессе — асаблівы рэгіён на традыцыі. На фэсты, кшталту такога, іншаземцы прыязджаюць, каб пазнаёміцца, запісаць, сфатаграфаваць унікальнае. Мяркуем, што вось гэты фестываль будзе вельмі цікавым прыкладам арганізацыі фестывальнага турызму. Такі, дарэчы, у замежжы шырока распаўсюджаны. У нас таксама маюцца добрыя прыклады — «Славянскі базар» у Віцебску, «Звіняць цымбалы і гармонік» у Паставах, «Берагіня» ў Акцябрскім, «Мотальскія прысмакі» ў Іванаўскім раёнах.

Думаю, што для турыстаў на Палессі, у прыватнасці на Петрыкаўшчыне, ёсць вельмі цікавыя маршруты, адметныя помнікі гісторыі і культуры, прыроды. У час аднадзённага ці двухдзённага тура турысты змогуць пазнаёміцца з вельмі цікавымі ўзорамі народнага мастацтва гэтага рэгіёна, прыгожымі краявідамі.

— «Зов Полесья» — фестываль адкрыты. Значыць, творчыя дэлегацыі завітаюць і з краін-суседак?

— Гэта таксама ўкладзена ў ідэю фестывалю: не толькі запрасіць дэлегацыі і творчыя калектывы з памежных краін, якія прылягаюць да Палесся — Польшчы, Украіны, Расіі, але і каб яны шырока прэзентавалі культуру гэтага рэгіёна. Зразумела, шырока на фестывалі будуць прадстаўлены ўдзельнікі ад Гомельскай і Брэсцкай абласцей — творчыя калектывы, выканаўцы, народныя майстры і рамеснікі.

Што тычыцца зместу другога фестывалю, то нейкія мерапрыемствы будуць паўтарацца (у параўнанні з першым «Зовом Полесья». — Аўт.), але насычацца новым. Напрыклад, два гады таму ў Ляскавічах былі прадстаўлены рэгіянальныя падворкі са сваёй кухняй, творчымі калектывамі. На гэтым фестывалі прадставяць тэматычныя падворкі «Палеская слабада». На кожнай пляцоўцы асноўныя віды рамёстваў палешукоў будуць прэзентаваць майстры з розных раёнаў. Асобна «выстаўляюцца» пчаляры, ганчары, бандары і гэтак далей. Творчыя калектывы будуць прадстаўлены таксама па накірунках. Гэта каля двух дзясяткаў аматарскіх калектываў з васьмі раёнаў Гомельскай і з трох — Брэсцкай абласцей.

У час фестывалю будзе працаваць экспертная камісія, у якую ўключаны вядучыя навукоўцы, практыкі, вядомыя дзеячы культуры і мастацтва Беларусі. Яны вызначаць найбольш цікавыя, адметныя для Палесся, творчыя калектывы і падворкі, адзначаць іх спецыяльнымі ўзнагародамі аргкамітэта за падтрымку і папулярызацыю традыцыйнай мастацкай культуры палескага рэгіёна.

— Дарэчы, фінансаванне фэсту «Зов Полесья» — цалкам дзяржаўныя выдаткі?

— Дзяржаўныя сродкі ў правядзенне фестывалю ўкладваюцца і прама, і ўскосна. Непасрэднае фінансаванне мерапрыемстваў, якія пройдуць у Ляскавічах, — гэта выдаткі Гомельскага абласнога выканаўчага камітэта, Міністэрства культуры, Петрыкаўскага райвыканкама, Нацыянальнага парка «Прыпяцкі». Дадаткова мясцовыя ўлады раёнаў Гомельскай і Брэсцкай абласцей аплочваюць выдаткі па накіраванні творчых дэлегацый. Вельмі важна, што ў гэты фестываль укладваюцца спонсарскія сродкі. У першым фэсце, напрыклад, асноўную долю выдаткаў узяў на сябе Мазырскі НПЗ. У гэтым годзе значную фінансавую дапамогу акажуць банкі Беларусі. Думаю, што ў перспектыве і прыватныя бізнесмены падтрымаюць фестываль. Праект можа быць цікавы для гаспадароў аграэкасядзіб і турыстычных фірмаў, якія арганізуюць спецтуры на Палессе.

— Тадэуш Іванавіч, што вы асабіста для сябе хочаце адкрыць на фестывалі этнакультурных традыцый «Зов Полесья»? Што пажадаеце ўдзельнікам свята?

— Лічу абавязковым прыняць удзел ва ўсіх асноўных мерапрыемствах. Планую ўважліва азнаёміцца з кожным падворкам. Два гады таму мяне ўразілі рэгіянальныя падворкі, расцягнутыя ўздоўж канала амаль на два кіламетры: на кожным — стравы рэгіянальных кухняў, творы выяўленчага мастацтва, багатая разнастайнасць караваяў, ручнікоў, ткацтва. Здзівяць, думаю, і народныя майстры, і рамеснікі. Абавязкова наведаю Музей прыроды.

Хацелася б, каб другі фестываль стаў традыцыйным і праводзіўся, напрыклад, адзін раз у два гады. Каб пра «Зов Полесья» добра ведалі і ў Беларусі, і за яе межамі, каб ехалі на фэст спецыяльна. Сёння мы маем магчымасць захапляцца жывой народнай спадчынай. Плёну табе, «Зов Полесья».

Таццяна УСКОВА, «БН»

Фота Паўла ЧУЙКО, «БН»

 

Версия для печати
Заполните форму или Авторизуйтесь
 
*
 
 
 
*
 
Написать сообщение …Загрузить файлы?