Бясконца чароўная... Аўтарскi праект Уладзiмiра Цвiркi. Поле

Поле

Адышоў на крок. Не, трэба яшчэ. Зрабiў яшчэ некалькi добрых крокаў да краю поля. I зноў бачу, што не тое ахоплiвае аб’ектыў майго фотаапарата. Здаецца, нават ён, як i я, не задаволены тым, што мы не можам ахапiць… Чакайце, а навошта? Цi патрэбна наогул фiксаваць на здымку гэтае поле цалкам, усiм ахапкам. Чым больш настойлiва iмкнешся да вялiкага, бясконцага, тым больш разумееш, што непрыкметна губляюцца з вачэй маленькiя, нязначныя на першы погляд рэчы. Але ж менавiта з гэтых рэчаў, з гэтых частачак складаецца неабсяжнасць, бясконцасць поля.


Толькi трэба больш уважлiва прыгледзецца i… Вунь там злева поле так даверлiва лашчыцца да самага краю сподачка нябёсаў. I яны не адштурхоўваюць яго, не адварочваюцца спiной, а нахiляюцца яшчэ нiжэй, i невядома, хто каго болей адорвае ўзаемнасцю i адкрытасцю… А там, блiжэй да цёмнага, таямнiчага ляснога дрэвастою разбеглiся гарэзлiвыя пералесачкi, мабыць, i не спытаўшы дазволу бацькi-лесу, адчуўшы асалоду свабоды i раздолля. Яны шыбуюць — хто куды — па травах лугоў, сярод шчыльных каласоў пшанiцы, памiж раўнюткiх бульбяных загонаў. Куды шыбуюць? А пакуль iм гэта i не цiкава ведаць. Пакуль яны сталi раптам самастойнымi, вольнымi i неверагодна шчаслiвымi. Тут i цяпер iм добра.


А там? Што гэта? Можа, лагчынка — нiзенькая, вiльготная, маўклiвая i нерухомая. Але не! Яна рухаецца, плыве. Дык гэта няўлоўны, празрысты цень хмаркi, якая праплывае мiма па небасхiле. Каб канчаткова ў гэтым упэўнiцца, трэба трошачкi пачакаць, пацярпець. Застацца тут. Ён, той цень, зараз дабяжыць i да мяне. Вось тады i абдымемся, тады i пазнаёмiмся…


А пакуль, супакоiўшыся, фатаграфую зусiм невялiчкую частку гэтага поля, такога неабсяжнага i бясконцага, непараўнальна прыгожага беларускага поля.

Маё ж першае дзiцячае знаёмства з полем як з новым, тады яшчэ чужым мне асяроддзем, адбылося, як на дзiва, праз казачную i мiфалагiчную iстоту, праз таямнiчага ўладара поля — Палявiка…


Першымi каля нашай хаты ляжалi сярод платоў агароды, далей, уздоўж пуняў i вялiзнага гумна, цягнуўся стары сад, абсаджаны вiшнямi i густымi кустамi iргi. I толькi за садам пачыналася бясконцае па маiх дзiцячых мерках поле, якое стаяла то пад збажыной, то пад бульбай, а частка яго нават нейкi час ляжала неўзараная. Як казаў бацька, адпачывае зямелька, i ёй, працаўнiцы, як i чалавеку, адпачынак неабходны. Дык вось мне, малечы, у агарод цi сад яшчэ дазвалялася хадзiць без дарослых, а вось далей, за вiшнёвы гушчар, было забаронена выходзiць па вельмi сур’ёзнай прычыне. Там, у полi, жыве невялiчкага росту, але даволi дужы гаспадар поля, якога дарослыя ведаюць як Палявiка. I вельмi яму не падабаецца, калi па яго ўладаннях бегаюць дзецi. У гэтага Палявiка, як казала наша бабулька Ганна, чапастыя-хапастыя рукi-скрукi з вялiзнымi шырокiмi далонямi. А таму ў яго такiя шырокiя далонi, каб лягчэй было хапаць непаслухмяных дзяцей, якiя без дазволу бацькоў збеглi на палеткi. Яшчэ ў гэтых велiзарных руках Палявiк, калi паспее зерне, носiць яго ў сваю хатку на зiму. Вядома ж, мне было цiкава, чаму не ў мяхах цi кошыках. На што бабулька адказвала, што не падабаюцца яму ўсялякiя там мяхi ды торбы. Часта яны ў яго рвуцца, i праз дзiркi, пакуль ён дойдзе да хаты, усё зерне губляецца. Вось ён толькi сваiмi далонямi i карыстаецца.


Прайшоў час. Калi мне даводзiлася з бацькамi працаваць у полi, я заўсёды ўспамiнаў гэтыя размовы з маёй бабулькай. А калi недзе бачыў крыху рассыпанага зерня, уяўляў, што яно прасыпалася з дзiравай торбы Палявiка.


Я i сёння трошачкi мару, што, можа, ён сапраўды iснуе. I калi не цяпер, дык у наступны раз мы сустрэнемся. I пачнём сустрэчу абавязкова з гутаркi. Я пачну расказваць, вядома ж, пра сваё дзяцiнства, дзе ён iснаваў у маiх дзiцячых уяўленнях. З вялiкiмi рукамi i шырокiмi далонямi. Як я вырас i паехаў у горад. Вядома ж, Палявiк зацiкавiцца, што такое горад, здзiвiцца з майго расказу пра гэтае далёкае месца. Але ж пасля я абавязкова пачну расказваць пра яго ўладаннi, яго палi, нашы палi, родненькiя абшары, больш цiкавыя i цёплыя нават… I ён, хутчэй за ўсё, спытаецца, чаму ж я тады ў горадзе, а не тут. Нязручнае, нават балючае пытанне. I я буду нейкi час маўчаць i шукаць словы, глядзець на роднае поле, на ўскраiну вёскi, дзе на могiлках спачываюць бацькi, глядзець туды, куды цяпер iду i адкуль прыйшоў. Тыя словы знайсцi, каб не толькi зразумеў ён мяне, але каб яшчэ больш зразумеў я сябе. Каб уразумеў, навошта я тут сярод гэтага неабсяжнага i такога роднага поля. Чаму, як бы мне нi было добра ў iншых месцах, я зноў i зноў вяртаюся сюды, да гэтых бясконцых абшараў, да гэтага поля.


v-cvirko@bk.ru
Полная перепечатка текста и фотографий запрещена. Частичное цитирование разрешено при наличии гиперссылки.
Заметили ошибку? Пожалуйста, выделите её и нажмите Ctrl+Enter