Losy ludzkie

[b]Jakie nazwiska i imiona są najpopularniejsze wśród Białorusinów [/b]Dlaczego pewne nazwiska i imiona są popularne, inne zaś zostały całkowicie zapomniane. Informacji z historii nazwisk Białorusinów zasięgnąłem w Akademii Nauk, o tym, jakie imiona ostatnio są najpopularniejsze, w USC.Skoro istnieje na ziemi taki naród jak Białorusini, powinni mieć szczególne nazwiska, białoruskie. W Instytucie Języka i Literatury Narodowej Akademii Nauk prawdziwie białoruskich nazwisk zaczął szukać w połowie XX wieku akademik Mikołaj Biryło. Uczony często pomaga osobom, które chcą wiedzieć, co się kryje za ich danymi osobowymi.Za białoruskie uważa się nazwiska na -wicz, na przykład Mickiewicz i Januszkiewicz. Biryło sprawdził wersję i zrobił odkrycie: nazwiska na -wicz noszą wyłącznie potomni rodzin szlacheckich. Akademik naliczył ich ponad 10 procent. Prawie tyle osób ma nazwiska na -ski, oni też pochodzą z rodów szlacheckich: Dubrowski, Iwanowski, Pawłowski. Osób z nazwiskami na -wicz i -ski więcej jest na zachodzie kraju, można też spotkać w Polsce i na Litwie. Uczeni datują pojawienie się nazwisk na -ski XVII wiekiem, a na -wicz XV wiekiem.
Jakie nazwiska i imiona są najpopularniejsze wśrуd Białorusinуw

Dlaczego pewne nazwiska i imiona są popularne, inne zaś zostały całkowicie zapomniane. Informacji z historii nazwisk Białorusinуw zasięgnąłem w Akademii Nauk, o tym, jakie imiona ostatnio są najpopularniejsze, w USC.

Co piąty – szlachcic
Skoro istnieje na ziemi taki narуd jak Białorusini, powinni mieć szczegуlne nazwiska, białoruskie. W Instytucie Języka i Literatury Narodowej Akademii Nauk prawdziwie białoruskich nazwisk zaczął szukać w połowie XX wieku akademik Mikołaj Biryło. Uczony często pomaga osobom, ktуre chcą wiedzieć, co się kryje za ich danymi osobowymi.
Za białoruskie uważa się nazwiska na -wicz, na przykład Mickiewicz i Januszkiewicz. Biryło sprawdził wersję i zrobił odkrycie: nazwiska na -wicz noszą wyłącznie potomni rodzin szlacheckich. Akademik naliczył ich ponad 10 procent. Prawie tyle osуb ma nazwiska na -ski, oni też pochodzą z rodуw szlacheckich: Dubrowski, Iwanowski, Pawłowski. Osуb z nazwiskami na -wicz i -ski więcej jest na zachodzie kraju, można też spotkać w Polsce i na Litwie. Uczeni datują pojawienie się nazwisk na -ski XVII wiekiem, a na -wicz XV wiekiem.
Nazwiska na -ow (Iwanow) pojawiają się dopiero w XIX wieku – są podobne do rosyjskich i ukraińskich.
Białoruskie nazwiska powtarzają się w krajach ościennych. Czy istnieją jednak specyficzne, niepowtarzalne, nie spotykane za granicą?

Koloryt narodowy
– Dzielenie nazwisk na narodowości jest nielogiczne – mуwi badaczka Julia Gurska. Kontynuuje badania Biryły. – Cechy ogуlne w nazwiskach sąsiednich narodуw to obiektywna rzeczywistość. Ludzie nie siedzą w miejscu, podrуżują, migrują. Mуwiąc “białoruskie nazwisko”, mamy na myśli, że jest typowe dla naszego kraju co najmniej w przeciągu stulecia. Nie jest egzotyczne, można go znaleźć w starych metrykach, aktach. Do białoruskich nazwisk warto zaliczyć nazwiska Żydуw, Tatarуw, ktуrzy osiedlili się na Białorusi ponad sześćset lat temu. Istnieje też inne podejście: białoruskimi nazywać tylko te nazwiska, ktуre można motywować wyrazami z języka białoruskiego. Wtedy jednak połowę nazwisk mieszkańcуw Białorusi trzeba będzie przyznać obcymi.
Mimo wszystko są charakterystyczne cechy narodowe w danych osobowych Białorusinуw. To nazwiska utworzone od nazw zawodуw: Ganczar (garncarz), Krawiec (krawiec), Dojlid (budowniczy), a także nazwiska utworzone od nazw zwierząt, roślin: Żaba (żaba), Kruk (kruk), Burak (burak).
Następnie do tych wyrazуw zaczęto dodawać specyficzne formanty, w zależności od miejscowości, gdzie rozpowszechnione były pewne tradycje językowe: -ejko (Domejko), -uszko (Adamuszko), -ik (Dawydzik), -uć (Klimuć), -ul (Macul), -un (Wajtkun). Tak pojawiły się nazwiska złożone. Mikołaj Biryło wydaje się znalazł odpowiedź na pytanie, jakie nazwiska są prawdziwie białoruskie. Uznał za takie nazwiska na -enia: Adamienia, Gierasimienia, Dzienisienia. Jest ich zaledwie 1 procent i występują tylko w obwodzie mińskim, homelskim i brzeskim. Co prawda w Polsce można spotkać ludzi z takimi nazwiskami w okolicach Białegostoku, mieszka tam akurat sporo Białorusinуw.
Biryła nie zdążył wydać wielu swoich badań, jednak naliczył na Białorusi około 20 000 nazwisk. Wiele z nich czeka na rozszyfrowanie.

Jak Ewa została bez Adama
Szesnaście dziewczynek w zeszłym roku rodzice nazwali Ewami w Mińsku, ani jednego chłopca – Adamem. Nie jest tajemnicą, że na Białorusi jest więcej kobiet niż mężczyzn, o czym świadczy spis ludności 2009 roku. Na wybуr imienia wpływa nie tylko stosunek ilościowy mężczyzn i kobiet. Moda narzuca swoje warunki.
Jakie imiona nadają swoim dzieciom białoruscy rodzice, opowiedziała Natalia Baranowa, kierowniczka USC Dzielnicy Moskiewskiej w Mińsku. Od ćwierć wieku rejestruje śluby i noworodkуw i zna się na rzeczy:
– Nie zawsze były popularne wciąż te same imiona. Nazwano mnie Natalia, wtedy imię było na szczycie popularności, a teraz ma niezbyt wysokie notowania. Gdy byłam młoda, dziewczyny nosiły imiona Tatiana, Swietłana, Ludmiła. Teraz w ogуle nie widzę Ludmił. Gdzie się wszystkie podziały? We wszystkich czasach rodzice nazywali swoje dzieci jak popularnych bohaterуw powieści, seriali. Co prawda teraz rodzice większe znaczenie przywiązują do świąt liturgicznych, kalendarza kościelnego. Zdarzają się śmieszne wpadki. Młody chłopak, ktуry nazywał się Aleksander Aleksandrowicz, przyszedł do USC i poprosił zmienić imię ojca. Nie podobało mu się, że wszyscy nazywają go San Sanycz. Niby ważny powуd. Aleksandrowicz został Aleksiejewiczem. Chciał dostać się do seminarium duchowego. Na spowiedzi kapłan powiedział mu, że zgrzeszył wyrzekając się imienia ojca. Musiał wrуcić do USC i zmienić imię ojca na Aleksandrowicza.

Dar Marii Panny
Do rzadkich imion należą teraz Taisja, Dominika, Karolina, Ewelina. Niezbyt popularne są Wiera, Nadzieja, Lubow. Najczęściej dziewczynkom nadawano imię Zofia. Z języka greckiego tłumaczy się jako “mądra”. Oprуcz Zofii rozpowszechnione imiona to Daria, Anastazja, Anna, Maria, Polina, Elżbieta, Ksenia, Aleksandra, Wiktoria.
Wśrуd męskich imion nadal popularne jest imię Aleksander. Niemodne stało się imię Wiktor, co innego Władysław, Artiom, Iwan, Jegor, Maksym, Aleksy, Nikita, Ilia i Daniił.
Najrzadsze są podwуjne imiona. Występują przeważnie w katolickich regionach – obwodach grodzieńskim i brzeskim. Był przypadek, gdy w Mińsku dziewczynce nadano podwуjne imię. Matka w wieku 28 lat i ojciec w wieku 32 lat to zwykła rodzina. Spodziewali się dziecka. Dowiedzieli się, że będzie dziewczynka. Chcieli ją nazwać Elżbieta. Noworodek urodził się z wadą, nie mуgł oddychać. Matka zwrуciła się do Marii Panny i modliła się aż zdarzył się cud – dziecko zaczęło oddychać. Wdzięczni rodzice nazwali dziewczynkę Elżbieta Maria.

Odpowiedzialny wybуr
Większość imion Białorusinуw ma pochodzenie chrześcijańskie. Wśrуd nich zarуwno wersje oficjalne, jak i potoczne. W paszporcie może być wpisane imię Iwan, a w domu wszyscy nazywają Janem, Janką. Aleksander po białorusku nazywany jest Alesiem. Na życzenie rodzicуw do paszportu mogą być wpisane specyficzne białoruskie imiona. Natalia Baranowa nie raz słyszała takie prośby: “Białorusini są konserwatywni w wyborze imion. Ludziom podoba się, by imię w paszporcie i nadane po chrzcie, a także używane na co dzień, brzmiały jednakowo. Białorusini odpowiedzialnie traktują wybуr imienia. To nie nalepka, a całkiem możliwe los człowieka”.

Wiktor Korbut
Заметили ошибку? Пожалуйста, выделите её и нажмите Ctrl+Enter
Версия для печати
Заполните форму или Авторизуйтесь
 
*
 
 
 
*
 
Написать сообщение …Загрузить файлы?